Importance and Significance of Hindu Rituals and Practices – Part 4

Importance and Significance of Hindu Rituals and Practices – Part 4

Hinduism is not only a religion, it is a way of life. In Hinduism, rituals are performed to bring spirituality into human life and inculcate feelings of devotion and religiosity. Rituals are not only celebrated during life but continue after death, including burial and cremation practices. For Hindus, it is the Vedas – the oldest spiritual scriptures in the world – that have shaped and influenced their rituals. The Vedas are a collection of hymns and rituals that date back thousands of years. These priceless texts were passed on to several generations through oral narration.

Earlier, many Hindu rituals focused on the importance of performing the duties associated with one’s stage of life. The four stages of life are as follows:

Brahmacharya – Acquiring education and enhancing one’s character
Grihastha – Worldly pleasures and pursuits that include marriage and career
Vanaprastha – Spirituality
Sannyasa – The life of contemplation

There are many ancient rituals that are not performed today, as their meaning and practice have changed over the centuries. For example, during Vedic times, yajnas were related to Karma and Dharma but now they are associated with social activities.

A. Significance of Hindu Rituals

For Hindus, receiving the blessings of God is of principal importance when performing the rituals. They believe when God is pleased by their devotion, he bestows his blessings upon them. Most of the Hindu rituals are performed on holy sites such as temples or in nature, but some are performed in the home.

As a part of the household responsibilities, a devout Hindu is expected to perform certain rituals every day. The morning rituals may include taking a bath or physical self-purification, offering prayers to the Sun God, or Chanting the Gayatri mantra. The most common rituals practiced in all Hindu households are puja, meditation, silent prayers, yoga, recitation of scriptures from Bhagavad Gita or bhajans, reading religious books, participating in Satsang (prayer meets), performing charitable work, visiting a temple, and chanting the name of their beloved God. It is through these rituals, prayers, and sacred ceremonies that Hindus pay their reverence to God.

Prayers or Pooja are an integral part of a Hindu devotee’s life. They perform these prayers under the assistance or guidance of Hindu priests or Brahmins. After every pooja, a sacred offering (or Prasad) is made to God. Such offerings are meant to be made without claiming reciprocal advantages as a mark of service to God. Hindus believe that performing these rituals help in their spiritual betterment.

Rituals are some physical activities which help us either physically or mentally but mostly in an indirect way. There are many Indian traditional rituals among which the Hindu rituals gain higher importance because of the scientific reasons and the amount of discipline involved in them.

Rituals form a structure that makes life easier. Many have scientifically proven health benefits behind them. They have been followed through ages and passed on for generations. The rituals orient you as to where you are and what you should be doing. Most rituals are like an invisible watch, for example, if you are doing Surya Namaskar then it must be the time for Sunrise.

In Hinduism, rituals are meant to inculcate feelings of devotion and religiosity and thereby bring God and spirituality into the center of human life. As a part of his householders responsibilities, a devout Hindu is expected to perform certain rituals every day starting from morning till evening.

Some people do not like to use the word rituals to denote Vedic religious activities since the word ritual implies certain mechanical attitude and lack of serious involvement. Vedic sacrifices are integrated into human life and although they are meant to be performed with certain regularity, their ultimate purpose is not mere observance but transformation of the mind and body so that the person becomes a fit vehicle to manifest the intent and purpose of God in creation.

Rituals and ceremonies primarily involve offerings to gods, beings, departed souls, humans and other living beings. Offerings are made on a daily, weekly, monthly or annual basis. Some offerings are made on specific occasions that come only once in a lifetime. Such offerings are meant to be made without claiming reciprocal advantages as a service to God and his manifestations.

Devout Hindus perform daily rituals and make oblations or offerings of water to various deities at different times in the day. The morning sacrifices include bathing or physical self-purification, offering prayers to the Sun, chanting of the Gayatri mantra, applying certain specific religious marks on the body etc. The marks may differ from person to person depending upon his caste and sect affiliations. In addition, devotees may also observe rituals that are specific to the teacher traditions they follow. Such daily observances are especially meant for householders. Hindu ascetics (sanyasis) may also follow certain daily rituals and worship gods or their teachers, but they differ from those of the householders.

While it is true that most of these practices are obligatory for the upper castes and many still follow them, Hindus follow diverse rituals according to their beliefs, social status, availability of time, family traditions, and other factors. Many ancient rituals and practices, which were once obligatory are now discarded for various reasons. Some cannot be performed today since people live in cities and the conditions do not permit them to stick to the discipline prescribed in the scriptures to perform them.

Among the daily rituals that are currently practiced in many Hindu households, the most popular ones are puja, meditation, silent prayers, yoga, recitation of scriptures like the Bhagavad Gita or bhajans, reading religious books, participating in “satsang” or visiting the company of holy men, doing some charitable work, visiting temples and holy places, or chanting of some mantra or the name of a specific God.

Some Daily Observances

In Hinduism, each day of the week is devoted to one or more of the faith’s deities. Special rituals, including prayer and fasting, are performed to honor these gods and goddesses. Each day also is associated with a celestial body from Vedic astrology and has a corresponding gemstone and color.

There are two different types of fasting in Hinduism. Upvaas are fasts made to fulfill a vow, while vratas are fasts made to observe religious rituals. Devotees may engage in either kind of fast during the week, depending on their spiritual intent.

Ancient Hindu sages used observances like ritual fasts to spread the awareness of different gods. They believed abstaining from food and drink would pave the path of the divine for the devotees to realize God, which is understood to be the sole purpose of human existence.

In the Hindu calendar, days are named after the seven celestial bodies of the ancient solar system: the sun, moon, Mercury, Venus, Mars, Jupiter, and Saturn.

1. Monday (Somvar)

Monday is dedicated to Lord Shiva and his consort goddess Parvati. Lord Ganesha, their son, is venerated at the beginning of the worship. Devotees also listen to devotional songs called shiva bhajans on this day. Shiva is associated with Chandra, the moon. White is his color and pearl his gemstone.

The Somvar Vrat or Monday fast is observed from sunrise to sunset, broken after evening prayers. Hindus believe that, by fasting, they will be granted wisdom by Lord Shiva who will fulfill all their desires. In some places, unmarried women fast in order to attract their ideal husband.

2. Tuesday (Mangalvar)

Tuesday is dedicated to the deity Lord Hanuman and Mangal, the planet Mars. In southern India, the day is dedicated to the god Skanda. Devotees also listen to Hanuman Chalisa, songs dedicated to the simian deity, on this day. Hindu faithful fast to honor Hanuman and seek his help in warding off evil and overcoming obstacles placed in their way.

Fasting is also observed by couples who want to have a son. After sundown, the fast is typically broken by a meal consisting only of wheat and jaggery (case sugar). People wear red-colored clothes on Tuesdays and offer red flowers to Lord Hanuman. Moonga (red coral) is the preferred gem of the day.

3. Wednesday (Budhvar)

Wednesday is dedicated to Lord Krishna and Lord Vithal, an incarnation of Krishna. The day is associated with Budh, the planet Mercury. In some places, Lord Vishnu is also worshipped. Devotees listen to Krishna Bhajans (songs) on this day. Green is the preferred color and onyx and emerald the preferred gems.

Hindu devotees who fast on Wednesdays take a single meal in the afternoon. Budhvar Upvaas (Wednesday fasts) are traditionally observed by couples seeking a peaceful family life and students who want academic success. People start a new business or enterprise on Wednesdays as the planet Mercury or Budh is believed to augment new projects.

4. Thursday (Guruvar or Vrihaspativar)

Thursday is dedicated to Lord Vishnu and Lord Brihaspati, the guru of gods. Vishnu’s planet is Jupiter. Devotees listen to devotional songs, such as “Om Jai Jagadish Hare,” and fast to obtain wealth, success, fame, and happiness.

Yellow is Vishnu’s traditional color. When the fast is broken after sundown, the meal traditionally consists of yellow foods such as chana daal (Bengal Gram) and ghee (clarified butter). Hindus also don yellow clothing and offer yellow flowers and bananas to Vishnu.

5. Friday (Shukravar)

Friday is dedicated to Shakti, the mother goddess associated with the planet Venus; Goddesses Durga and Kali also are worshipped. Devotees perform the ceremonies of Durga Aarti, Kali Aarti, and Santoshi Mata Aarti on this day. Hindus seeking material wealth and happiness fast to honor Shakti, eating only a single meal after sunset.

Because white is the color most closely associated with Shakti, the evening meal typically consists of white foods such as kheer or payasam, a dessert made of milk and rice. Offerings of chana (Bengal gram) and gur (jaggery or solid molasses) are given to appeal to the goddess, and sour foods are to be avoided.

Other colors associated with Shakti include orange, violet, purple, and burgundy, and her gemstone is the diamond.

6. Saturday (Shanivar)

Saturday is dedicated to the fearful god Shani, who is associated with the planet Saturn. In Hindu mythology, Shani is a hunter who brings bad luck. Devotees fast from sunrise to sunset, seeking protection from Shani’s ill will, illnesses, and other misfortunes. After sundown, Hindus break the fast by eating food prepared using black sesame oil or black gram (beans) and cooked without salt.

Devotees observing the fast usually visit Shani shrines and offer black-colored items like sesame oil, black clothes, and black beans. Some also worship the peepal (the holy Indian fig) and tie a thread around its bark, or offer prayers to Lord Hanuman seeking protection from Shani’s wrath. Blue and black are Shani’s colors. Blue gems, such as blue sapphire, and black iron rings made of horseshoes frequently are worn to ward off Shani.

7. Sunday (Ravivar)

Sunday is dedicated to Lord Surya or Suryanarayana, the sun god. Devotees fast seeking his help in fulfilling their wishes and curing skin diseases. Hindus begin the day with a ritual bath and a thorough housecleaning. They keep a fast throughout the day, eating only after sunset and avoiding salt, oil, and fried foods. Alms are also given on that day.

Surya is represented by rubies and the colors red and pink. To honor this deity, Hindus will wear red, apply a dot of red sandalwood paste on their forehead, and offer red flowers to statues and icons of the sun god.

Download full text in multiple languages:
pdf Importance and Significance of Hindu Rituals and Practices – English
pdf હિન્દુ ધાર્મિક વિધિઓ અને પ્રથાઓનું મહત્વ અને મહત્વ હિન્દુ- Part 4 – Gujarati
pdf Importance and Significance of Hindu Rituals and Practices – Hindi
pdf Importance and Significance of Hindu Rituals and Practices – Punjabi
pdf Importance and Significance of Hindu Rituals and Practices – Tamil
pdf Importance and Significance of Hindu Rituals and Practices – Telugu
pdf Importance and Significance of Hindu Rituals and Practices – Bengali
pdf Importance and Significance of Hindu Rituals and Practices – Malayalam

હિન્દુ ધાર્મિક વિધિઓ અને પ્રથાઓનું મહત્વ અને મહત્વ હિન્દુ

ધર્મ માત્ર એક ધર્મ નથી, તે જીવન જીવવાની રીત છે. હિન્દુ ધર્મમાં, માનવ જીવનમાં આધ્યાત્મિકતા લાવવા અને ભક્તિ અને ધાર્મિકતાની લાગણીઓ પેદા કરવા માટે ધાર્મિક વિધિઓ કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક વિધિઓ ફક્ત જીવન દરમિયાન જ ઉજવવામાં આવતી નથી પરંતુ મૃત્યુ પછી પણ ચાલુ રહે છે, જેમાં દફન અને અંતિમ સંસ્કાર પદ્ધતિઓ શામેલ છે. હિન્દુઓ માટે, તે વેદ છે – વિશ્વના સૌથી પ્રાચીન આધ્યાત્મિક ગ્રંથો – જેણે તેમની ધાર્મિક વિધિઓને આકાર આપ્યો છે અને પ્રભાવિત કર્યો છે. વેદ એ સ્તોત્રો અને ધાર્મિક વિધિઓનો સંગ્રહ છે જે હજારો વર્ષો પહેલાનો છે. આ અમૂલ્ય ગ્રંથો મૌખિક વર્ણન દ્વારા અનેક પે generationsીઓને આપવામાં આવ્યા હતા.

અગાઉ, ઘણા હિન્દુ ધાર્મિક વિધિઓ જીવનના એક તબક્કા સાથે સંકળાયેલી ફરજો નિભાવવાના મહત્વ પર કેન્દ્રિત હતી. જીવનના ચાર તબક્કા નીચે મુજબ છે:

બ્રહ્મચર્ય – શિક્ષણ મેળવવું અને વ્યક્તિનું ચારિત્ર્ય
વધારવું – વૈશ્વિક આનંદ અને ધંધો જેમાં લગ્ન અને કારકિર્દીનો સમાવેશ થાય છે
વનપ્રસ્થ – આધ્યાત્મિક
સંન્યાસ – ચિંતનનું જીવન

ઘણા પ્રાચીન વિધિઓ છે જે આજે કરવામાં આવતી નથી, જેમ કે સદીઓથી અર્થ અને વ્યવહાર બદલાયા છે. ઉદાહરણ તરીકે, વૈદિક સમયમાં, યજ્ Karો કર્મ અને ધર્મ સાથે સંબંધિત હતા પરંતુ હવે તેઓ સામાજિક પ્રવૃત્તિઓ સાથે જોડાયેલા છે.

A. હિન્દુ ધાર્મિક

વિધિઓનું મહત્વ હિન્દુઓ માટે, ધાર્મિક વિધિઓ કરતી વખતે ભગવાનના આશીર્વાદ મેળવવાનું મુખ્ય મહત્વ છે. તેઓ માને છે કે જ્યારે ભગવાન તેમની ભક્તિથી પ્રસન્ન થાય છે, ત્યારે તેઓ તેમના પર આશીર્વાદ આપે છે. મોટાભાગના હિન્દુ ધાર્મિક વિધિઓ મંદિરો અથવા પ્રકૃતિ જેવા પવિત્ર સ્થળોએ કરવામાં આવે છે, પરંતુ કેટલાક ઘરમાં કરવામાં આવે છે.

ઘરની જવાબદારીઓના ભાગરૂપે, એક શ્રદ્ધાળુ હિન્દુ પાસે દરરોજ અમુક વિધિઓ કરવાની અપેક્ષા છે. સવારના ધાર્મિક વિધિઓમાં સ્નાન અથવા શારીરિક સ્વ-શુદ્ધિકરણ, સૂર્ય ભગવાનને પ્રાર્થના કરવી અથવા ગાયત્રી મંત્રનો જાપ કરવો શામેલ હોઈ શકે છે. તમામ હિન્દુ ઘરોમાં પ્રચલિત સૌથી સામાન્ય ધાર્મિક વિધિઓ છે પૂજા, ધ્યાન, મૌન પ્રાર્થના, યોગ, ભગવદ ગીતા અથવા ભજનોમાંથી શાસ્ત્રોનું પઠન, ધાર્મિક પુસ્તકો વાંચવું, સત્સંગમાં ભાગ લેવો (પ્રાર્થના મળવી),
સખાવતી કાર્ય કરવું, મંદિરની મુલાકાત લેવી અને મંત્રોચ્ચાર કરવો. તેમના પ્રિય ભગવાનનું નામ. તે આ ધાર્મિક વિધિઓ, પ્રાર્થનાઓ અને પવિત્ર વિધિઓ દ્વારા છે કે હિન્દુઓ ભગવાનને આદર આપે છે.

પ્રાર્થના અથવા પૂજા હિન્દુ ભક્તના જીવનનો અભિન્ન ભાગ છે. તેઓ હિન્દુ પુરોહિતો અથવા બ્રાહ્મણોની સહાય અથવા માર્ગદર્શન હેઠળ આ પ્રાર્થના કરે છે. દરેક પૂજા પછી, ભગવાનને પવિત્ર અર્પણ (અથવા પ્રસાદ) કરવામાં આવે છે. ભગવાનની સેવાની નિશાની તરીકે પારસ્પરિક લાભોનો દાવો કર્યા વિના આવા અર્પણો કરવા માટે છે. હિન્દુઓ માને છે કે આ ધાર્મિક વિધિઓ કરવાથી તેમની આધ્યાત્મિક સુધારણામાં મદદ મળે છે.

ધાર્મિક વિધિઓ કેટલીક શારીરિક પ્રવૃત્તિઓ છે જે આપણને શારીરિક અથવા માનસિક રીતે મદદ કરે છે પરંતુ મોટે ભાગે પરોક્ષ રીતે. એવી ઘણી ભારતીય પરંપરાગત વિધિઓ છે કે જેમાં વૈજ્ scientificાનિક કારણો અને તેમાં સામેલ શિસ્તની માત્રાને કારણે હિન્દુ ધાર્મિક વિધિઓ વધારે મહત્વ મેળવે છે.

ધાર્મિક વિધિઓ એક માળખું બનાવે છે જે જીવનને સરળ બનાવે છે. ઘણાએ તેમની પાછળ વૈજ્ાનિક રીતે આરોગ્ય લાભો સાબિત કર્યા છે. તેઓ યુગોથી અનુસરવામાં આવે છે અને પે generationsીઓ સુધી પસાર થાય છે. ધાર્મિક વિધિઓ તમે ક્યાં છો અને તમારે શું કરવું જોઈએ તેના પર નિર્દેશ કરે છે. મોટાભાગની ધાર્મિક વિધિઓ અદ્રશ્ય ઘડિયાળ જેવી હોય છે, ઉદાહરણ તરીકે, જો તમે સૂર્ય નમસ્કાર કરી રહ્યા હોવ તો તે સૂર્યોદયનો સમય હોવો જોઈએ.

હિન્દુ ધર્મમાં, ધાર્મિક વિધિઓ ભક્તિ અને ધાર્મિકતાની લાગણીઓ વધારવા માટે છે અને તેના દ્વારા ભગવાન અને આધ્યાત્મિકતાને માનવ જીવનના કેન્દ્રમાં લાવે છે. તેના ઘરની જવાબદારીઓના ભાગરૂપે, એક શ્રદ્ધાળુ હિન્દુ દરરોજ સવારથી સાંજ સુધી ચોક્કસ વિધિઓ કરે તેવી અપેક્ષા છે.

કેટલાક લોકો વૈદિક ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓને દર્શાવવા માટે ધાર્મિક વિધિનો ઉપયોગ કરવાનું પસંદ કરતા નથી કારણ કે ધાર્મિક શબ્દ ચોક્કસ યાંત્રિક વલણ અને ગંભીર સંડોવણીનો અભાવ સૂચવે છે. વૈદિક બલિદાન માનવ જીવનમાં સંકલિત છે અને તેમ છતાં તે ચોક્કસ નિયમિતતા સાથે કરવા માટે છે, તેમનો અંતિમ ઉદ્દેશ માત્ર પાલન નથી પરંતુ મન અને શરીરનું પરિવર્તન છે જેથી વ્યક્તિ ભગવાનના ઉદ્દેશ અને હેતુને પ્રગટ કરવા માટે યોગ્ય વાહન બને. સર્જન.

ધાર્મિક વિધિઓ અને સમારંભોમાં મુખ્યત્વે દેવતાઓ, માણસો, વિદાય આત્માઓ, મનુષ્યો અને અન્ય જીવંત પ્રાણીઓને અર્પણનો સમાવેશ થાય છે. દૈનિક, સાપ્તાહિક, માસિક અથવા વાર્ષિક ધોરણે ઓફર કરવામાં આવે છે. કેટલાક પ્રસાદ ચોક્કસ પ્રસંગોએ કરવામાં આવે છે જે જીવનકાળમાં માત્ર એક જ વાર આવે છે. આવા પ્રસાદ ભગવાનની સેવા અને તેના અભિવ્યક્તિ તરીકે પારસ્પરિક લાભોનો દાવો કર્યા વિના કરવામાં આવે છે.

શ્રદ્ધાળુ હિન્દુઓ દૈનિક ધાર્મિક વિધિઓ કરે છે અને દિવસમાં જુદા જુદા સમયે વિવિધ દેવતાઓને જળ ચ offerાવે છે અથવા અર્પણ કરે છે. સવારના બલિદાનમાં સ્નાન અથવા શારીરિક સ્વ-શુદ્ધિકરણ, સૂર્યને પ્રાર્થના કરવી, ગાયત્રી મંત્રનો જાપ કરવો, શરીર પર અમુક ચોક્કસ ધાર્મિક નિશાનો લગાવવા વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. તેની જાતિ અને સંપ્રદાય સાથે જોડાયેલા આધારે ગુણ વ્યક્તિથી અલગ હોઈ શકે છે. વધુમાં, ભક્તો પણ અનુષ્ઠાન કરી શકે છે જે શિક્ષક પરંપરાઓને અનુસરે છે જે તેઓ અનુસરે છે. આવા દૈનિક અવલોકનો ખાસ કરીને ઘરવાળાઓ માટે છે. હિન્દુ તપસ્વીઓ (સન્યાસીઓ) અમુક દૈનિક ધાર્મિક વિધિઓનું પાલન કરી શકે છે અને દેવતાઓ અથવા તેમના શિક્ષકોની પૂજા કરી શકે છે, પરંતુ તેઓ ઘરવાળાઓથી અલગ છે.

જ્યારે તે સાચું છે કે આમાંની મોટાભાગની પ્રથાઓ ઉચ્ચ જાતિઓ માટે ફરજિયાત છે અને ઘણા હજુ પણ તેમનું પાલન કરે છે, હિન્દુઓ તેમની માન્યતાઓ, સામાજિક સ્થિતિ, સમયની ઉપલબ્ધતા, પારિવારિક પરંપરાઓ અને અન્ય પરિબળો અનુસાર વિવિધ ધાર્મિક વિધિઓનું પાલન કરે છે. ઘણી પ્રાચીન વિધિઓ અને પ્રથાઓ, જે એક સમયે ફરજિયાત હતી તે હવે વિવિધ કારણોસર કાી નાખવામાં આવે છે. કેટલાક લોકો આજે શહેરોમાં રહે છે અને શરતો તેમને શાસ્ત્રોમાં નિર્ધારિત શિસ્તને વળગી રહેવાની મંજૂરી આપતી નથી કારણ કે તેઓ કરી શકતા નથી.

દૈનિક ધાર્મિક વિધિઓમાં જે હાલમાં ઘણા હિન્દુ ઘરોમાં પ્રચલિત છે, તેમાં સૌથી લોકપ્રિય પૂજા, ધ્યાન, મૌન પ્રાર્થના, યોગ, ભગવદ ગીતા અથવા ભજન જેવા શાસ્ત્રોનું પઠન, ધાર્મિક પુસ્તકો વાંચવું, “સત્સંગ” માં ભાગ લેવો અથવા કંપનીની મુલાકાત લેવી. પવિત્ર માણસોમાંથી, કેટલાક સખાવતી કાર્યો કરવા, મંદિરો અને પવિત્ર સ્થળોની મુલાકાત લેવા, અથવા કેટલાક મંત્ર અથવા ચોક્કસ ભગવાનના નામનો જાપ કરવો.

હિન્દુ કેલેન્ડરમાં, દિવસો પ્રાચીન સૌરમંડળના સાત આકાશી પદાર્થોના નામ પર રાખવામાં આવ્યા છે: સૂર્ય, ચંદ્ર, બુધ, શુક્ર, મંગળ, ગુરુ અને શનિ.

1. સોમવાર (સોમવાર)

સોમવાર ભગવાન શિવ અને તેમની પત્ની દેવી પાર્વતીને સમર્પિત છે. પૂજાની શરૂઆતમાં તેમના પુત્ર ભગવાન ગણેશની પૂજા કરવામાં આવે છે. ભક્તો આ દિવસે શિવ ભજન નામના ભક્તિ ગીતો પણ સાંભળે છે. શિવ ચંદ્ર, ચંદ્ર સાથે સંકળાયેલ છે. સફેદ તેનો રંગ છે અને મોતી તેનું રત્ન છે.

સોમવાર વ્રત અથવા સોમવારનું વ્રત સૂર્યોદયથી સૂર્યાસ્ત સુધી મનાવવામાં આવે છે, સાંજની પ્રાર્થના પછી તૂટી જાય છે. હિન્દુઓ માને છે કે, ઉપવાસ દ્વારા, તેમને ભગવાન શિવ દ્વારા શાણપણ આપવામાં આવશે જે તેમની બધી ઈચ્છાઓ પૂરી કરશે. કેટલાક સ્થળોએ, અવિવાહિત મહિલાઓ તેમના આદર્શ પતિને આકર્ષવા માટે ઉપવાસ કરે છે.

2. મંગળવાર (મંગલવાર)

મંગળવાર મંગળ ગ્રહ દેવ હનુમાન અને મંગળને સમર્પિત છે. દક્ષિણ ભારતમાં, દિવસ સ્કંદ દેવને સમર્પિત છે. ભક્તો આ દિવસે હનુમાન ચાલીસા, સિમીયન દેવતાને સમર્પિત ગીતો પણ સાંભળે છે. હિન્દુ વિશ્વાસુ હનુમાનનું સન્માન કરવા માટે ઉપવાસ કરે છે અને અનિષ્ટથી બચવા અને તેમના માર્ગમાં અવરોધો દૂર કરવામાં તેમની મદદ લે છે.

દીકરાની ઈચ્છા ધરાવતા યુગલો દ્વારા ઉપવાસ પણ રાખવામાં આવે છે. સૂર્યાસ્ત પછી, ઉપવાસ સામાન્ય રીતે માત્ર ઘઉં અને ગોળ (કેસ ખાંડ) ધરાવતા ભોજન દ્વારા તૂટી જાય છે. લોકો મંગળવારે લાલ રંગના કપડાં પહેરે છે અને ભગવાન હનુમાનને લાલ ફૂલ ચ offerાવે છે. મૂંગા (લાલ કોરલ) એ દિવસનું પસંદગીનું રત્ન છે.

3. બુધવાર (બુધવાર)

બુધવાર કૃષ્ણના અવતાર ભગવાન કૃષ્ણ અને ભગવાન વિઠ્ઠલને સમર્પિત છે. આ દિવસ બુધ, બુધ ગ્રહ સાથે સંકળાયેલ છે. કેટલીક જગ્યાએ ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા પણ કરવામાં આવે છે. ભક્તો આ દિવસે કૃષ્ણ ભજનો (ગીતો) સાંભળે છે. લીલો એ પસંદગીનો રંગ અને ઓનીક્સ છે અને નીલમણિ મનપસંદ રત્નો છે.

બુધવારે ઉપવાસ કરનાર હિન્દુ ભક્તો બપોરે એક જ ભોજન લે છે. બુધવાર ઉપવાસ (બુધવારના ઉપવાસ) પરંપરાગત રીતે શાંતિપૂર્ણ પારિવારિક જીવનની શોધ કરતા યુગલો અને શૈક્ષણિક સફળતા મેળવવા ઇચ્છતા વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા ઉજવવામાં આવે છે. બુધવારે ગ્રહ બુધ અથવા બુધ ગ્રહ નવા પ્રોજેક્ટને વધારવા માટે માનવામાં આવે છે તેથી લોકો નવો વ્યવસાય અથવા સાહસ શરૂ કરે છે.

4. ગુરુવાર (ગુરુવર અથવા વૃહસ્પતિવાર)

ગુરુવાર ભગવાન વિષ્ણુ અને દેવતાઓના ગુરુ ભગવાન બૃહસ્પતિને સમર્પિત છે. વિષ્ણુનો ગ્રહ ગુરુ છે. ભક્તો “ઓમ જય જગદીશ હરે” જેવા ભક્તિ ગીતો સાંભળે છે અને સંપત્તિ, સફળતા, ખ્યાતિ અને સુખ મેળવવા માટે ઉપવાસ કરે છે.

પીળો વિષ્ણુનો પરંપરાગત રંગ છે. જ્યારે સૂર્યાસ્ત પછી ઉપવાસ તૂટી જાય છે, ત્યારે ભોજન પરંપરાગત રીતે ચણાની દાળ (બંગાળ ગ્રામ) અને ઘી (સ્પષ્ટ માખણ) જેવા પીળા ખોરાકનો સમાવેશ કરે છે. હિન્દુઓ પીળા વસ્ત્રો પણ પહેરે છે અને વિષ્ણુને પીળા ફૂલો અને કેળા અર્પણ કરે છે.

5. શુક્રવાર (શુક્રવાર)

શુક્રવાર શુક્ર ગ્રહ સાથે સંકળાયેલી માતા દેવી શક્તિને સમર્પિત છે; દેવી દુર્ગા અને કાલીની પણ પૂજા કરવામાં આવે છે. ભક્તો આ દિવસે દુર્ગા આરતી, કાલી આરતી અને સંતોષી માતાની આરતી કરે છે. શક્તિનું સન્માન કરવા માટે ભૌતિક સંપત્તિ અને સુખ મેળવવા માંગતા હિન્દુઓ, સૂર્યાસ્ત પછી માત્ર એક જ ભોજન ખાય છે.

કારણ કે સફેદ રંગ શક્તિ સાથે સૌથી નજીકથી જોડાયેલો છે, સાંજના ભોજનમાં સામાન્ય રીતે સફેદ ખોરાક હોય છે જેમ કે ખીર અથવા પાયસમ, દૂધ અને ચોખાથી બનેલી મીઠાઈ. ચણા (બંગાળ ગ્રામ) અને ગુર (ગોળ અથવા ઘન દાળ) ની ઓફર દેવીને અપીલ કરવા માટે આપવામાં આવે છે, અને ખાટા ખોરાકને ટાળવો જોઈએ.

શક્તિ સાથે સંકળાયેલા અન્ય રંગોમાં નારંગી, વાયોલેટ, જાંબલી અને બર્ગન્ડીનો સમાવેશ થાય છે, અને તેનું રત્ન હીરા છે.

6. શનિવાર (શનિવાર)ભયગ્રસ્ત

શનિવારદેવ શનિને સમર્પિત છે, જે શનિ ગ્રહ સાથે સંકળાયેલ છે. હિન્દુ પૌરાણિક કથાઓમાં, શનિ એક શિકારી છે જે ખરાબ નસીબ લાવે છે. ભક્તો સૂર્યોદયથી સૂર્યાસ્ત સુધી ઉપવાસ કરે છે, શનિની ખરાબ ઇચ્છા, બીમારીઓ અને અન્ય કમનસીબીથી રક્ષણ મેળવે છે. સૂર્યાસ્ત પછી, હિન્દુઓ કાળા તલનું તેલ અથવા કાળા ચણા (કઠોળ) નો ઉપયોગ કરીને અને મીઠું વગર રાંધેલા ખોરાક ખાવાથી ઉપવાસ તોડે છે.

વ્રત કરનારા ભક્તો સામાન્ય રીતે શનિ મંદિરોમાં જાય છે અને કાળા રંગની વસ્તુઓ જેવી કે તલનું તેલ, કાળા કપડાં અને કાળા કઠોળ અર્પણ કરે છે. કેટલાક પીપલ (પવિત્ર ભારતીય અંજીર) ની પૂજા પણ કરે છે અને તેની છાલની આસપાસ દોરો બાંધે છે, અથવા શનિના ક્રોધથી રક્ષણ મેળવવા માટે ભગવાન હનુમાનને પ્રાર્થના કરે છે. વાદળી અને કાળો શનિનો રંગ છે. વાદળી રત્ન, જેમ કે વાદળી નીલમ, અને ઘોડાની બનેલી કાળી લોખંડની વીંટીઓ શનિથી બચવા માટે પહેરવામાં આવે છે.

7. રવિવાર (રવિવાર)

રવિવાર સૂર્ય સૂર્ય અથવા સૂર્યનારાયણ, સૂર્ય દેવને સમર્પિત છે. શ્રદ્ધાળુઓ તેમની ઇચ્છાઓ પૂરી કરવા અને ચામડીના રોગોને મટાડવામાં તેમની મદદ માગે છે. હિન્દુઓ ધાર્મિક સ્નાન અને ઘરની સંપૂર્ણ સફાઈ સાથે દિવસની શરૂઆત કરે છે. તેઓ દિવસભર ઉપવાસ રાખે છે, સૂર્યાસ્ત પછી જ ખાય છે અને મીઠું, તેલ અને તળેલા ખોરાકને ટાળે છે. તે દિવસે ભિક્ષા પણ આપવામાં આવે છે.

સૂર્યને માણેક અને લાલ અને ગુલાબી રંગો દ્વારા રજૂ કરવામાં આવે છે. આ દેવતાનું સન્માન કરવા માટે, હિન્દુઓ લાલ પહેરશે, તેમના કપાળ પર લાલ ચંદનની પેસ્ટ લગાવશે, અને સૂર્યદેવની મૂર્તિઓ અને ચિહ્નો પર લાલ ફૂલો ચાવશે.

Download full text in multiple languages:
pdf Importance and Significance of Hindu Rituals and Practices – English
pdf હિન્દુ ધાર્મિક વિધિઓ અને પ્રથાઓનું મહત્વ અને મહત્વ હિન્દુ- Part 4 – Gujarati
pdf Importance and Significance of Hindu Rituals and Practices – Hindi
pdf Importance and Significance of Hindu Rituals and Practices – Punjabi
pdf Importance and Significance of Hindu Rituals and Practices – Tamil
pdf Importance and Significance of Hindu Rituals and Practices – Telugu
pdf Importance and Significance of Hindu Rituals and Practices – Bengali
pdf Importance and Significance of Hindu Rituals and Practices – Malayalam