Gandhi – His Relevance for our Times

 

Gandhi – His Relevance for our Times

INTRODUCTION – Is Gandhi Relevant to the World of Today?

This is the question that is uppermost in the minds of all thinking people who have learnt to set great store by the revolutionary ideas of Gandhi and this is the question that this book tries to explore, objectively and from a great many points of view.

The study of Gandhi is not merely the study of his life, work and ideas, it is also the daily evolving application of those ideas to new challenges and situations. In this book the careful reader will find much new ground being uncovered before his eyes and many incentives to new thinking. If the burden of the book is that Gandhi is intensely relevant to our times, it makes this assertion not dogmatically but with the humility of scientific exploration.

THE RELEVANCE OF GANDHI – R.R. Diwakar

The moment the mighty figure of Gandhi rises before us, the question presents itself: What is his relevance today and for the future? What inspiration can we draw from his life? What light can his thought and wisdom shed on our problems? How does his way of life affect our course of action in private and public affairs? That Gandhi is relevant today and for centuries to come is not in doubt at all. The words which Jawaharlal Nehru uttered almost immediately after Gandhi’s sudden exit from this world are found to prove prophetic. He said, The light is gone and yet it will shine for a thousand years. Dr. Martin Luther King, Jr., the Nobel Peace Prize winner of U.S.A., came to India as a pilgrim in 1959. After a month’s sojourn in the land of Gandhi, on the eve of his departure, he was asked a cynical question at a press conference in Delhi. Where is Gandhi today? He was asked: we see him nowhere. Dr. King’s reply was that Gandhi was inevitable.

If humanity is to progress, Gandhi is inescapable. He lived, thought and acted, inspired by the vision of a humanity evolving towards a world of peace and harmony. We may ignore him only at our own risk.

The relevance of a man or his message can be said to have many aspects. It can be immediate or remote; it can be local, regional or general; it can be personally relevant to some or universally for all. In the case of Gandhi all these aspects of his relevance can be studied with profit.

Man, in Gandhi’s eyes, was the measure. Gandhi’s approach to himself, and to life in general, was that of a seeker of truth and of a votary of nonviolence or love. His was a scientific mind and he sought for that law of life and being which would promote the common weal and help man to reach higher elevations of consciousness. He perceived that love, spelt as nonviolence in thought, word and deed, was the shortest cut to human progress and evolution, both individual and social. In his eyes, progressive nonviolence could express itself best through service, self-suffering and, if necessary, total sacrifice. His mind was always open, fresh and receptive to truth as he went on finding it from day to day by experience.

For him, while his own consciousness was the laboratory for searching out the inner core of truth, human society was the field for social experiments which could lead to harmony and happiness. In whatever corner of the world he worked for the time being, the whole of humanity and its good were always present to him. One very important aspect of his life adds measure significantly to what he thought and did. He lived day in and day out open to public view, as on a stage. He took the people and even his opponents into confidence not only in regard to his actions but even his motivations. The result is that none in history has left behind so much of documentation and direct evidence concerning everything he thought and did. Moreover, he himself has written so much and on every conceivable subject that his writings are likely to run into fifty to sixty sumptuous volumes of five hundred pages each. All this material is proving very helpful in assessing Gandhi’s relevance both for the present and for the future.

It is impossible in a few brief pages to cover all the aspects of Gandhi’s life and teaching which are of relevance to our own times and environment. Here I shall merely draw the attention of the reader to three aspects of his life which are of the utmost importance. The life-story of Gandhi as a man is of the greatest relevance to every human being who aspires to rise above the average level and lead a meaningful life, with the watchword, “From good to better daily self-surpassed”. Gandhi was not merely a moralist but one who believed that man has a great future and that he is evolving towards a higher and nobler destiny. He knew the power of the many vital and sensual urges of man. He has also confessed with remarkable frankness his own weaknesses in this matter. But what makes a study of his life most helpful is the unceasing attempt he makes to conquer these weaknesses and establish the superiority of moral and spiritual endeavour. Not one of us is free from the weaknesses our minds are subject to. At the same time, every one of us wishes to rise above the excessive

demands of the flesh. This constant struggle goes on within us and we require not only inspiration and strength to win this inner battle but also some practical guidance to overcome our weaknesses. Gandhi is eminently fitted to be a good guide to us because he is extremely human and does not interpose any distance between himself and us by assuming an air of superiority or authority. He declared that what he had done, or was doing, every other human being was equally capable of doing. That self-control is the key to the higher and happier life was his constant refrain. His progress in this matter was not by a sudden conversion, or through the grace of some saint or seer or holy shrine. From and erring, faltering, stumbling and struggling youth, Gandhi rose to the eminence of being called “a moral genius” by no less a person than the celebrated British philosopher, C.E.M. Joad.

This eminence he attained not be accident or luck or good fortune but by a determined and steady effort at self-discipline. His outer life and actions were but the reflection of his inner struggle to hold fast to truth, to truthful living, and to achiever good ends only through good, virtuous, nonviolent means. We can easily see what great importance he attached to self-control and personal virtue if we remember that he felt it necessary to take the vow of continence on the eve of launching the great campaign of Satyagraha in South Africa.

If one wishes to study a modern life, as in a film, a life which chastened itself from step to step and ultimately became the powerful force that raised a nation from utter slavery to dignified independence, one would have to go to Gandhi. There is something very intimate and personal, something very familiar and near in Gandhi’s life because it is so open and sincere. Not only his celebrated autobiography, but his enormous and multitudinous correspondence and even the editorial columns of the journals which he edited for years and in which he always wrote in first person, all these reflect the process of his development from time to time.

His every word, spoken or written, is like a link in the dialogue between his ego and his higher self. It exposes to view the springs of motivation and action and thus renders the greatest service to man evolving from the stage of animality to humanity, from untruth to truth, from darkness to light, from hatred to love, from selfishness to altruism, from man the beast to man the god, which is really what all men aspire to be. What other life can be so relevant and helpful to all of us?

Download the full text below in multiple languages of your choice……..

pdf Download Gandhi – His Relevance for our Times- English
pdf Download Gandhi – His Relevance for our Times – Gujarati
pdf Download Gandhi – His Relevance for our Times – Hindi
pdf Download Gandhi – His Relevance for our Times – Marathi
pdf Download Gandhi – His Relevance for our Times – Tamil
pdf Download Gandhi – His Relevance for our Times – Telugu
pdf Download Gandhi – His Relevance for our Times – Punjabi
pdf Download Gandhi – His Relevance for our Times – Bengali
pdf Download Gandhi – His Relevance for our Times – Malayalam

 


ગાંધી – આપણા સમય માટેનો તેમનો સંબંધિત

પરિચય

શું ગાંધી આજની દુનિયા સાથે સંબંધિત છે?

આ તે પ્રશ્ન છે જે તમામ વિચારશીલ લોકોના મગજમાં સૌથી ઉપર છે જેમણે ગાંધીના ક્રાંતિકારી વિચારો દ્વારા મહાન સ્ટોર સ્થાપિત કરવાનું શીખ્યા છે અને આ તે પ્રશ્ન છે જે આ પુસ્તક, ઉદ્દેશ્ય અને ઘણા મહાન દ્રષ્ટિકોણથી શોધવાની કોશિશ કરે છે.
ગાંધીજીનો અભ્યાસ ફક્ત તેમના જીવન, કાર્ય અને વિચારોનો અભ્યાસ નથી, તે તે નવા વિચારો અને પડકારો અને પરિસ્થિતિઓમાં તે વિચારોનો દૈનિક વિકસિત ઉપયોગ છે. આ પુસ્તકમાં સાવચેત વાચકને તેની નજર સમક્ષ ઘણું નવું મેદાન મળી આવ્યું છે અને નવી વિચારસરણી માટે ઘણા પ્રોત્સાહનો મળશે.

જો પુસ્તકનો ભાર એ છે કે ગાંધી આપણા સમય માટે ખૂબ જ સુસંગત છે, તો તે આ નિવેદનની સ્પષ્ટપણે નહીં પરંતુ વૈજ્ .ાનિક સંશોધનની નમ્રતા સાથે કરે છે.

ગાંધીસાવધાનીesભી

આર.આર. દિવાકરની

, ગાંધીની શક્તિશાળી વ્યક્તિ આપણા સમક્ષથાય છે, તે સવાલ પોતાને રજૂ કરે છે: આજે અને ભવિષ્ય માટે તેમની સુસંગતતા શું છે? તેમના જીવનમાંથી આપણે કઈ પ્રેરણા લઈ શકીએ? તેના વિચારો અને ડહાપણથી આપણી સમસ્યાઓ પર શું પ્રકાશ પડી શકે છે? ખાનગી અને જાહેર બાબતોમાંના તેના જીવનશૈલીની ક્રિયાના અમારા માર્ગ પર કેવી અસર પડે છે? ગાંધી આજે સુસંગત છે અને આવનારી સદીઓથી જરાય શંકા નથી.
જવાહરલાલ નહેરુએ ગાંધીજીના આ વિશ્વમાંથી અચાનક બહાર નીકળ્યા પછી જે શબ્દો ઉચ્ચાર્યા હતા તે ભવિષ્યવાણી સાબિત થાય છે. તેણે કહ્યું, પ્રકાશ ગયો છે અને તે હજી એક હજાર વર્ષ સુધી ચમકશે. ડ USA. માર્ટિન લ્યુથર કિંગ, જુનિયર, યુએસએના નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર વિજેતા, 1959 માં યાત્રાળુ તરીકે ભારત આવ્યા હતા. ગાંધીજીની ભૂમિમાં એક મહિનાની મુસાફરી પછી, તેમના વિદાયની પૂર્વસંધ્યાએ, તેમને એક અસ્પષ્ટ પ્રશ્ન પૂછવામાં આવ્યો દિલ્હીમાં એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ. આજે ગાંધીજી ક્યાં છે? તેને પૂછવામાં આવ્યું: અમે તેને ક્યાંય જોતાં નથી. ડો. કિંગનો જવાબ હતો કે ગાંધી અનિવાર્ય છે. જો માનવતા પ્રગતિ કરવી હોય તો ગાંધી અનિવાર્ય છે. તે શાંતિ અને સુમેળની દુનિયા તરફ વિકસતી માનવતાની દ્રષ્ટિથી પ્રેરિત, જીવતો, વિચારતો અને અભિનય કરતો. આપણે તેને ફક્ત આપણા પોતાના જોખમે અવગણી શકીએ.

માણસની સુસંગતતા અથવા તેના સંદેશમાં ઘણા પાસાઓ હોવાનું કહી શકાય. તે તાત્કાલિક અથવા દૂરસ્થ હોઈ શકે છે; તે સ્થાનિક, પ્રાદેશિક અથવા સામાન્ય હોઈ શકે છે; તે વ્યક્તિગત રીતે કેટલાક માટે અથવા બધા માટે વૈશ્વિકરૂપે સંબંધિત હોઈ શકે છે. ગાંધીના કિસ્સામાં તેમની સુસંગતતાના આ તમામ પાસાઓનો નફો સાથે અભ્યાસ કરી શકાય છે.

માણસ, ગાંધીની નજરે, આ માપ હતો. ગાંધીનો પોતાનો અને સામાન્ય રીતે જીવન પ્રત્યેનો અભિગમ, સત્યના શોધક અને અહિંસા અથવા પ્રેમના મતદાતાનો હતો. તેમનું વૈજ્ scientificાનિક દિમાગ હતું અને તેમણે જીવનના તે કાયદાની શોધ કરી અને તે હોવાથી સામાન્ય વેલને પ્રોત્સાહન મળશે અને માણસને ચેતનાની higherંચાઇએ પહોંચવામાં મદદ મળશે. તેમણે સમજ્યું કે પ્રેમ, વિચાર, શબ્દ અને કાર્યમાં અહિંસા તરીકે જોડાયેલું, વ્યક્તિગત અને સામાજિક બંને રીતે, માનવ પ્રગતિ અને ઉત્ક્રાંતિ માટે સૌથી ટૂંકું કાપ છે. તેની નજરમાં, પ્રગતિશીલ અહિંસા સેવા, આત્મ-દુ sufferingખ અને, જો જરૂરી હોય તો, સંપૂર્ણ બલિદાન દ્વારા પોતાને શ્રેષ્ઠ રીતે વ્યક્ત કરી શકે છે. તેમનું

મન હંમેશાં ખુલ્લું, તાજું અને સત્ય પ્રત્યે ગ્રહણશીલ હતું, કારણ કે તે તેને અનુભવ દ્વારા દિવસે ને દિવસે શોધવાનું ચાલુ રાખે છે. તેમના માટે, જ્યારે તેની પોતાની ચેતના સત્યના આંતરિક મૂળને શોધવા માટેની પ્રયોગશાળા હતી, ત્યારે માનવ સમાજ સામાજિક પ્રયોગો માટેનું ક્ષેત્ર હતું, જે સુમેળ અને સુખ તરફ દોરી શકે છે. તેમણે વિશ્વના કોઈપણ ખૂણામાં તે સમય માટે કામ કર્યું હતું, આખી માનવતા અને તેના સારા તેના માટે હંમેશા હાજર હતા.
તેના જીવનનો એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ પાત્ર તેણે જે વિચાર્યું અને કર્યું તેનામાં નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં પગલું ઉમેર્યું. તે સ્ટેજ પરની જેમ દિવસભર જાહેર દૃશ્ય માટે ખુલ્લો રહ્યો. તેણે લોકો અને તેના વિરોધીઓને પણ માત્ર તેમની ક્રિયાઓ જ નહીં, તેની પ્રેરણાઓને ધ્યાનમાં લઈને વિશ્વાસ પણ લીધો. પરિણામ એ છે કે ઇતિહાસમાં કોઈએ પણ તે બધું વિચારેલું અને કર્યું તે અંગેના દસ્તાવેજો અને સીધા પુરાવાને પાછળ રાખ્યો નથી. તદુપરાંત, તેમણે પોતે પણ એટલું અને દરેક કલ્પનાશીલ વિષય પર લખ્યું છે કે તેમના લખાણો દરેક પાંચસો પાનાના પચાસથી સાઠ ભવ્ય ભાગોમાં વહેંચાય તેવી સંભાવના છે. આ બધી સામગ્રી, વર્તમાન અને ભવિષ્ય બંને માટે ગાંધીની સુસંગતતાનું મૂલ્યાંકન કરવામાં ખૂબ મદદરૂપ સાબિત થઈ રહી છે.

ગાંધીજીના જીવન અને શિક્ષણના એવા બધા પાસાઓને આવરી લેવાનું થોડા સંક્ષિપ્ત પાનામાં અશક્ય છે જે આપણા સમય અને પર્યાવરણને અનુરૂપ છે. અહીં હું ફક્ત તેના જીવનના ત્રણ પાસાઓ તરફ વાચકનું ધ્યાન આકર્ષિત કરીશ જે ખૂબ મહત્વ ધરાવે છે.

એક માણસ તરીકેની ગાંધીજીવનની જીવનકથા એ દરેક માનવીની શ્રેષ્ઠ સુસંગતતા છે જે સરેરાશથી ઉપરના સ્થાને aંચા થઈને અર્થપૂર્ણ જીવન જીવવા ઇચ્છે છે, વ theચવર્ડ સાથે, “સારીથી વધુ સારી રીતે દૈનિક આત્મગતિ તરફ આગળ વધવું”. ગાંધી માત્ર નૈતિકવાદી જ ન હતા, પરંતુ તેઓ માનતા હતા કે માણસનું મોટું ભવિષ્ય છે અને તે ઉચ્ચ અને ઉમદા લક્ષ્ય તરફ વિકસિત છે. તે માણસની અનેક મહત્વપૂર્ણ અને વિષયાસક્ત અરજની શક્તિને જાણતો હતો. આ બાબતમાં તેણે પોતાની સ્પષ્ટ નબળાઈઓ પણ સ્પષ્ટપણે કબૂલ કરી છે. પરંતુ તેના જીવનનો અભ્યાસ જે સૌથી વધુ મદદરૂપ બને છે તે તે આ નબળાઇઓ પર વિજય મેળવવા અને નૈતિક અને આધ્યાત્મિક પ્રયત્નોની શ્રેષ્ઠતા સ્થાપિત કરવા માટે કરવામાં આવતા અનિયમિત પ્રયત્નો છે. આપણા મગજમાં જે નબળાઇઓ છે તેનાથી આપણામાંથી કોઈ મુક્ત નથી. તે જ સમયે, આપણામાંના દરેકનેઅતિશયઉપર વધવાની ઇચ્છા છે

માંસનીમાંગણીઓથી. આ સતત સંઘર્ષ આપણી અંદર જ ચાલે છે અને આપણને આ આંતરિક યુદ્ધને જીતવા માટે પ્રેરણા અને શક્તિની જ નહીં પરંતુ આપણી નબળાઇઓને દૂર કરવા માટે કેટલાક વ્યવહારુ માર્ગદર્શનની પણ જરૂર હોય છે. ગાંધી આપણા માટે એક સારા માર્ગદર્શિકા બનવા માટે યોગ્ય છે, કારણ કે તે અત્યંત માનવીય છે અને શ્રેષ્ઠતા અથવા સત્તાની હવા માનીને પોતાની અને આપણી વચ્ચે કોઈ અંતર કાપી શકતા નથી. તેણે જાહેર કર્યું કે તેણે જે કર્યું છે, અથવા કરી રહ્યું છે, તે બીજા દરેક મનુષ્ય કરવા માટે સમાન સક્ષમ છે. તે સ્વ-નિયંત્રણ એ ઉચ્ચ અને ખુશહાલ જીવનની ચાવી છે, તેનું નિરંતર નિવારણ હતું. આ બાબતમાં તેની પ્રગતિ અચાનક રૂપાંતર દ્વારા, અથવા કોઈ સંત અથવા દ્રષ્ટા અથવા પવિત્ર મંદિરની કૃપાથી થઈ નથી. ખોટી, ખોટી, ઠોકર અને સંઘર્ષશીલ યુવાનીમાંથી, ગાંધી પ્રખ્યાત બ્રિટીશ ફિલસૂફ, સીઈએમ જોડ કરતાં ઓછા કોઈ વ્યક્તિ દ્વારા “નૈતિક પ્રતિભાસંપન્ન” તરીકે ઓળખાતા પ્રતિષ્ઠા પર પહોંચ્યા. આ પ્રસિદ્ધિ તેને અકસ્માત, નસીબ અથવા સારા નસીબની નહીં પણ સ્વ-શિસ્તના નિર્ધારિત અને સ્થિર પ્રયત્નો દ્વારા પ્રાપ્ત થઈ છે. તેનું બાહ્ય જીવન અને ક્રિયાઓ માત્ર સત્ય, સત્યવાદી જીવન જીવવા માટે અને ફક્ત સારા, સદ્ગુણ, અહિંસક માધ્યમો દ્વારા સારા અંત પ્રાપ્ત કરવા માટેના તેમના આંતરિક સંઘર્ષનું પ્રતિબિંબ છે. આપણે સરળતાથી જોઈ શકીએ છીએ કે તેમણે આત્મ-નિયંત્રણ અને વ્યક્તિગત સદ્ગુણ સાથે કેટલું મહત્ત્વ આપ્યું છે જો આપણે યાદ કરીએ કે દક્ષિણ આફ્રિકામાં સત્યાગ્રહની મહા અભિયાન શરૂ કરવાની પૂર્વ સંધ્યાએ તેને સતત વ્રત લેવાનું જરૂરી લાગ્યું. જો કોઈ આધુનિક જીવનનો અભ્યાસ કરવાની ઇચ્છા રાખે છે, જેમ કે કોઈ ફિલ્મ, એક જીવન કે જેણે પોતાને પગલાથી પગલું સુધી શિસ્તબદ્ધ કરી દીધી અને આખરે એક શક્તિશાળી શક્તિ બની જેણે દેશને સંપૂર્ણ ગુલામીથી પ્રતિષ્ઠિત સ્વતંત્રતા સુધી ઉછેર્યો, તો તમારે ગાંધી પાસે જવું પડશે. ગાંધીજીના જીવનમાં કંઈક ઘનિષ્ઠ અને અંગત કંઈક છે, જે ખૂબ પરિચિત અને નજીકમાં છે કારણ કે તે ખુલ્લું અને નિષ્ઠાવાન છે. ફક્ત તેમની પ્રખ્યાત આત્મકથા જ નહીં, પરંતુ તેમનો પ્રચંડ અને મલ્ટિડ્યુડિનસ પત્રવ્યવહાર અને તે જર્નલની સંપાદકીય કumnsલમ્સ પણ જે તેમણે વર્ષોથી સંપાદિત કરી હતી અને જેમાં તે હંમેશાં પ્રથમ વ્યક્તિમાં લખતું હતું, આ બધા સમય-સમય પર તેના વિકાસની પ્રક્રિયાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. તેનો દરેક શબ્દ, બોલાયેલ અથવા લખાયેલ, તેના અહંકાર અને તેના ઉચ્ચ સ્વ વચ્ચેના સંવાદની કડી જેવો છે. તે પ્રેરણા અને ક્રિયાના ઝરણાને જોવા માટે ઉજાગર કરે છે અને આમ માણસની પ્રાણીયતાના તબક્કાથી માનવતા સુધી વિકસિત થવાની સૌથી મોટી સેવા આપે છે, અસત્યથી સત્ય સુધી, અંધકારથી પ્રકાશ સુધી, દ્વેષથી પ્રેમથી,

pdf Download Gandhi – His Relevance for our Times – Gujarati