Gandhi – What is Hinduism?

Gandhi – What is Hinduism?


^^^ Click here for Website Resources on GandhiJi



On the occasion of the 125th birth anniversary of Mahatma Gandhi, it gives me great pleasure to place before the wider community his rich understanding of Hindu Dharma. The articles included in this selection have been drawn mainly from Gandhiji’s contributions to Young India, the Harijan and the Navajivan, in both Hindi and Gujarati. But even though these contributions were written on different occasions, they present a picture of Hindu Dharma which is difficult to surpass in its richness, its comprehensiveness and its sensitivity to the existential dilemmas of human existence.

The Mahatma’s reflections on ‘What is Hindu Dharma’ would be invaluable at any point of time. However, I believe that they are particularly relevant at the present juncture.

In bringing out this selection, I have been greatly assisted by my colleague in the Nehru Museum and its Deputy Director, Dr Hari Dev Sharma. I am also deeply beholden to the National Book Trust for undertaking the publication of this book, on behalf of the Indian Council of Historical Research, in a very short span of time.
Indian Council of Historical Research
26 April 1994 New Delhi

What is Hinduism?

It is the good fortune or the misfortune of Hinduism that it has no official creed. In order therefore to protect myself against any misunderstanding I have said Truth and Non-violence is my creed. If I were asked to define the Hindu creed I should simply say: search after Truth through non-violent means. A man may not believe even in God and still he may call himself a Hindu. Hinduism is a relentless pursuit after truth and if today it has become moribund, inactive, irresponsive to growth, it is because we are fatigued; and as soon as the fatigue is over, Hinduism will burst forth upon the world with a brilliance perhaps unknown before. Of course, therefore, Hinduism is the most tolerant of all religions. Its creed is all-embracing.

Young India, 24 April 1924

Why I am a Hindu?

An American friend who subscribes herself as a lifelong friend of India writes:

As Hinduism is one of the prominent religions of the East, and as you have made a study of Christi- anity and Hinduism, and on the basis of that study have announced that you are a Hindu, I beg leave to ask of you if you will do me the favour to give me your reasons for that choice. Hindus and Chris- tians alike realize that man’s chief need is to know God and to worship Him in spirit and in truth. Believing that Christ was a revelation of God, Christians of America have sent to India thousands of their sons and daughters to tell the people of India about Christ. Will you in return kindly give us your interpretation of Hinduism and make a comparison of Hinduism with the teachings of Christ? I will be deeply grateful for this favour.

I have ventured at several missionary meetings to tell English and American missionaries that if they could have refrained from ‘telling’ India about Christ and had merely lived the life enjoined upon them by theSermon on the Mount, India instead of suspecting them would have appreciated their living in the midst of her children and directly profited by their presence. Holding this view, I can ‘tell’ American friends nothing about Hinduism by way of ‘return’. I do not believe in people telling others of their faith, especially with a view to conversion. Faith does not admit of telling. It has to be lived and then it becomes self-propagating.

Nor do I consider myself fit to interpret Hinduism except through my own life. And if I may not interpret Hinduism through my written word, I may not compare it with Christianity. The only thing it is possible for me therefore to do is to say as briefly as I can, why I am a Hindu.

Believing as I do in the influence of heredity, being born in a Hindu family, I have remained a Hindu. I should reject it, if I found it inconsistent with my moral sense or my spiritual growth. On examination I have found it to be the most tolerant of all religions known to me. Its freedom from dogma makes a forcible appeal to me inasmuch as it gives the votary the largest scope for self-expression. Not being an exclusive religion, it enables the followers of that faith not merely to respect all the other religions, but it also enables them to admire and assimilate whatever may be good in the other faiths. Non-violence is common to all religions, but it has found the highest expression and application in Hinduism. (I do not regard Jainism or Buddhism as separate from Hinduism.)

Hinduism believes in the oneness not of merely all human life but in the oneness of all that lives. Its worship of the cow is, in my opinion, its unique contribution to the evolution of humanitarianism. It is a practical application of the belief in the oneness and, therefore, sacredness, of all life. The great belief in transmigration is a direct consequence of that belief. Finally the discovery of the law of varnashrama is a magnificent result of the ceaseless search for truth. I must not burden this article with definitions of the essentials sketched here, except to say that the present ideas of cow-worship and varnashrama are a caricature of what in my opinion the originals are. In this all too brief a sketch I have mentioned what occurs to me to be the outstanding features of Hinduism that keep me in its fold.

Young India, 20 October 1927

Download the full text below in multiple languages of your choice……..

pdf Download Gandhi – What is Hinduism?- English
pdf Download Gandhi – What is Hinduism? – Gujarati
pdf Download Gandhi – What is Hinduism? – Hindi
pdf Download Gandhi – What is Hinduism? – Marathi
pdf Download Gandhi – What is Hinduism? – Tamil
pdf Download Gandhi – What is Hinduism? – Telugu
pdf Download Gandhi – What is Hinduism? – Punjabi
pdf Download Gandhi – What is Hinduism? – Bengali
pdf Download Gandhi – What is Hinduism? – Malayalam


હિન્દુ ધર્મ એટલે શું?

પ્રસંગેમહાત્મા ગાંધીની ૧th 125 મી જન્મ જયંતિની, મને હિન્દુ ધર્મ વિશે તેમની સમૃદ્ધ સમજ વિશાળ સમુદાય સમક્ષ મૂકવામાં મને ખૂબ આનંદ છે. આ પસંદગીમાં સમાવિષ્ટ લેખો મુખ્યત્વેગાંધીજીના યોગદાનથી લેવામાં આવ્યા છે યંગ ઈન્ડિયા,માટેના હરિજન અને નવજીવન હિન્દી અને ગુજરાતી બંનેમાં. પરંતુ આ યોગદાન જુદા જુદા પ્રસંગોએ લખાયેલા હોવા છતાં, તેઓ હિન્દુ ધર્મનું એક ચિત્ર રજૂ કરે છે, જેની સમૃદ્ધિ, તેની વ્યાપકતા અને માનવ અસ્તિત્વની અસ્તિત્વની દુવિધાઓ પ્રત્યેની સંવેદનશીલતાને વટાવી મુશ્કેલ છે.

‘હિન્દુ ધર્મ શું છે’ પર મહાત્માનું પ્રતિબિંબ કોઈપણ સમયે અમૂલ્ય હશે. જો કે, હું માનું છું કે હાલના સમયે તે ખાસ કરીને સંબંધિત છે.

આ પસંદગી લાવવામાં, મને નહેરુ સંગ્રહાલયમાં તેના સાથી અને તેના નાયબ નિયામક, ડ Hari હરિદેવ શર્મા દ્વારા ખૂબ મદદ કરવામાં આવી છે. ભારતીય Histતિહાસિક સંશોધન પરિષદ વતી, ખૂબ જ ટૂંકા ગાળામાં, આ પુસ્તકના પ્રકાશન માટે હું નેશનલ બુક ટ્રસ્ટને deeplyંડે જોઉં છું.
રવિન્દર કુમારતિહાસિક
ભારતીય Councilસંશોધન પરિષદ
26 એપ્રિલ 1994 નવી દિલ્હી

1. હિન્દુ ધર્મ શું છે?

હિંદુ ધર્મનું સૌભાગ્ય કે દુર્ભાગ્ય એ છે કે તેની કોઈ સત્તાવાર માન્યતા નથી. તેથી કોઈ પણ ગેરસમજ સામે મારી જાતને બચાવવા માટે મેં કહ્યું છે કે સત્ય અને અહિંસા મારી સંપ્રદાય છે. જો મને હિન્દુ ધર્મની વ્યાખ્યા નક્કી કરવા કહેવામાં આવ્યું હોય તો મારે ખાલી કહેવું જોઈએ: અહિંસક માધ્યમથી સત્યની શોધ કરો. કોઈ માણસ ભગવાનમાં પણ વિશ્વાસ ન કરે અને તો પણ તે પોતાને હિન્દુ કહી શકે. સત્ય પછી હિન્દુ ધર્મ એક અવિરત ધંધો છે અને જો આજે તે મોરબિન્ડ, નિષ્ક્રિય, વિકાસ પ્રત્યે બેજવાબદાર બની ગયો છે, તો તે એટલા માટે છે કે આપણે કંટાળી ગયા છીએ; અને થાક સમાપ્ત થતાની સાથે જ હિન્દુ ધર્મ વિશ્વ પર આગળ આવતાં અજાયબી તેજ સાથે છલકશે. અલબત્ત, તેથી, હિન્દુ ધર્મ બધા ધર્મોમાં સૌથી સહિષ્ણુ છે. તેની જાતિ સર્વ-આલિંગનકારી છે.

યંગ ઈન્ડિયા, 24 એપ્રિલ 1924

3. ડબલ્યુએચવાય હું હિન્દુ છું?

એક અમેરિકન મિત્ર કે જેણે પોતાને ભારતના આજીવન મિત્ર તરીકે સબ્સ્ક્રાઇબ કર્યું છેલખે છે:

તેજેમ કે હિન્દુ ધર્મ પૂર્વના એક અગ્રણી ધર્મો છે, અને જેમ તમે ક્રિશ્ચિયનતા અને હિન્દુ ધર્મનો અભ્યાસ કર્યો છે, અને તે અભ્યાસના આધારે જાહેરાત કરી છે કે તમે હિંદુ છો, હું તમને પૂછવા માટે રજા માંગું છું કે શું તમે મને તે પસંદગીના કારણો આપવા માટે કૃપા કરી શકશો. હિન્દુઓ અને ખ્રિસ્તીઓ એકસરખું સમજે છે કે માણસની મુખ્ય જરૂર ભગવાનને ઓળખવાની અને તેની ભાવના અને સત્યની ભક્તિ કરવાની છે. ખ્રિસ્ત ઈશ્વરનો સાક્ષાત્કાર હતો એમ માનતા, અમેરિકાના ખ્રિસ્તીઓએ તેમના હજારો પુત્રો અને પુત્રીઓ ભારતને ખ્રિસ્ત વિશે જણાવવા ભારત મોકલ્યા છે. બદલામાં તમે કૃપા કરીને અમને હિન્દુ ધર્મની તમારી અર્થઘટન આપશો અને ખ્રિસ્તના ઉપદેશો સાથે હિન્દુ ધર્મની તુલના કરી શકશો? હું આ તરફેણ માટે deeplyંડે આભારી છું. મેં અંગ્રેજી અને અમેરિકન મિશનરીઓને કહેવા માટે ઘણી મિશનરી બેઠકોમાં સાહસ કર્યું છે કે જો તેઓ ખ્રિસ્ત વિષે ભારતને ‘કહેવાનું’ ટાળી શક્યા હોત અને તેઓ ફક્ત પર્વત પરના સmonર્મન દ્વારા તેમના પર નિર્દેશ કરેલું જીવન જીવી શક્યા હોત, તો તેઓએ તેમની શંકાને બદલે તેમની પ્રશંસા કરી હોત તેના બાળકોની વચ્ચે રહેતા અને તેમની હાજરીથી સીધો ફાયદો. આ મતને ધ્યાનમાં રાખીને, હું અમેરિકન મિત્રોને ‘વળતર’ દ્વારા હિન્દુ ધર્મ વિશે કંઇ ‘કહી શકું’. હું લોકોને એમની શ્રદ્ધા વિશે કહેતા લોકોમાં વિશ્વાસ નથી કરતો, ખાસ કરીને રૂપાંતરણના દૃષ્ટિકોણથી. વિશ્વાસ કહેવાનું સ્વીકારતું નથી. તે જીવવું પડે છે અને તે પછી તે આત્મપ્રચારક બને છે.

કે હું મારી જાતને મારા પોતાના જીવન સિવાય હિન્દુ ધર્મના અર્થઘટન માટે યોગ્ય માનતો નથી. અને જો હું મારા લેખિત શબ્દો દ્વારા હિન્દુ ધર્મનું અર્થઘટન કરી શકું નહીં, તો હું તેની તુલના ખ્રિસ્તી ધર્મ સાથે ન કરી શકું. મારા માટે ફક્ત એટલું જ શક્ય છે કે હું કરી શકું તેટલું ટૂંકમાં કહીશ, કેમ કે હું હિન્દુ છું.

હિન્દુ પરિવારમાં જન્મેલા હું આનુવંશિકતાના પ્રભાવમાં કરું છું તેમ માને છે, હું એક હિન્દુ રહ્યો છું. જો મને તે મારા નૈતિક ભાવના અથવા મારા આધ્યાત્મિક વિકાસ સાથે અસંગત લાગે તો મારે તેને નકારી કા shouldવું જોઈએ. પરીક્ષા વખતે મને તે મારા માટે જાણીતા બધા ધર્મોમાં સૌથી સહનશીલ હોવાનું જણાયું છે. મતભેદથી તેની સ્વતંત્રતા મારા માટે બળજબરીથી અપીલ કરે છે કારણ કે તે મતદારને આત્મ-અભિવ્યક્તિનો સૌથી મોટો અવકાશ આપે છે. એક વિશિષ્ટ ધર્મ ન હોવાને કારણે, તે આસ્થાના અનુયાયીઓને માત્ર અન્ય તમામ ધર્મોનો આદર કરવા માટે જ સક્ષમ બનાવે છે, પરંતુ તે અન્ય ધર્મોમાં જે કંઈ સારું છે તે પ્રશંસા અને આત્મસાત કરવા માટે સક્ષમ કરે છે. અહિંસા બધા ધર્મોમાં સામાન્ય છે, પરંતુ તેને હિન્દુ ધર્મમાં સૌથી વધુ અભિવ્યક્તિ અને લાગુ મળી છે. (હું જૈન ધર્મ અને બૌદ્ધ ધર્મને હિન્દુ ધર્મથી અલગ માનતો નથી.) હિન્દુ ધર્મ ફક્ત તમામ માનવ જીવનની નહીં પણ સમગ્ર જીવનની એકતામાં માને છે. મારા મતે, તેની ગાયની પૂજા એ માનવતાવાદના ઉત્ક્રાંતિમાં તેના અનન્ય યોગદાન છે. તે એકતામાંની માન્યતા અને તેથી, પવિત્રતાની, જીવનની એક વ્યવહારિક એપ્લિકેશન છે. સ્થળાંતરની મહાન માન્યતા એ માન્યતાનો સીધો પરિણામ છે. છેવટેકાયદાની વર્ણશ્રમના શોધ એ સત્યની અવિરત શોધનું એક ભવ્ય પરિણામ છે. મારે આ લેખને અહીં સ્કેચ કરવામાં આવેલી આવશ્યક આવશ્યકતાઓની વ્યાખ્યાઓ સાથેજોઈએ નહીં, સિવાય કે ગાય-પૂજા અનેહાલના વિચારો ભારપૂર્વક લેવોવર્ણાશ્રમનાવ્યૂહરચના મારા મતે મૂળ શું છે તેનુંછે. આ બધા ટૂંકમાં એક સ્કેચમાં મેં ઉલ્લેખ કર્યો છે કે મને જે થાય છે તે હિન્દુ ધર્મની ઉત્કૃષ્ટ લાક્ષણિકતાઓ છે જે મને તેના ગૌરવમાં રાખે છે.

યંગ ઇન્ડિયા, 20 ઓક્ટોબર 1927

pdf Download હિન્દુ ધર્મ એટલે શું? – Gujarati