The Essence of Hinduism – Gandhi

The Essence of Hinduism by M.K.Gandhi


^^^ Click here for Website Resources on GandhiJi


To the Reader:

I would like to say to the diligent reader of my writings and to others who are interested in them that I am not at all concerned with appearing to be consistent. In my search after Truth I have discarded many ideas and learnt many new things. Old as I am in age, I have no feeling that I have ceased to grow inwardly or that my growth will stop at the dissolution of the flesh. What I am concerned with is my readiness to obey the call of Truth, my God, from moment to moment, and therefore, when anybody finds any inconsistency between any two writings of mine, if he has still faith in my sanity, he would do well to choose the later of the two on the same subject.

M. K. Gandhi Harijan, 29-4-1933


Hinduism differs from other faiths like Christianity and Islam in two ways. First of all, it does not believe in any dogma and rejects the exclusive claim of any individual, however highly evolved, to the monopoly of Truth. It believes that the Supreme Being may be approached through several paths such as Knowledge (Dnyana), Devotion (Bhakti), Action (Karma), and Yoga (Psychical Control). In fact, in actual life, the path trodden by a seeker may be a combination of two or more of these disciplines, depending on the choice of the individual in consonance with his temperament aptitude and attitude. Hinduism is not founded by any individual; it has grown or evolved naturally, and, therefore, remains gloriously undefined. In fact, it cannot be defined precisely as any other religion can be. However, the following description thereof by a foreign thinker is nearer the mark than any other: Hinduism “is hardly a dogma but a working hypothesis of human conduct adapted to different stages of spiritual development and different conditions of life”. Starting with this working definition, let us probe a little more into the subject.

What is really meant by Dharma or Religion? Broadly speaking, the universal moral law governing both the sacred and temporal aspects of human life is known as Dharma. Confucius has described in very significant and profound words how the universal moral law operates. He says :
“The ordinance of God is what we call the law of our being. To fulfil the law of our being is what we call the moral law. The moral law when reduced to a system is what we call religion.
“The moral law is a law from whose operation we cannot for one instant in our existence escape. A law from which we escape is not the moral law. Wherefore it is that the moral man watches diligently . . . over his secret thoughts.

“When the passions such as joy, anger, grief and pleasure have not awakened, that is our true self, or moral being. When these passions awaken and each and all attain due measure and degree, that is the moral order. Our true self or moral being is the great reality of existence, and moral order is the universal law in the world.

“When true moral being and moral order are realized, the universe then becomes a cosmos and all things attain their full growth and development.”

The above question succinctly brings out how integration of the moral being and moral order alone can usher in the universe the Kingdom of Heaven.

It is undeniable that a Law of Power higher than human will regulates events. We may all have our different definitions of the Law or Power. In fact, there would be as many definitions of the Law as there are men and women. “But beyond all that variety of definitions there would be a certain sameness which would be unmistakable. For the root is one.” Gandhiji describes the Law as “that indefinable something which we all feel but which we do not know”. If it were possible for the human tongue to give the fullest description of that Law or Power in one word, Gandhiji would call it TRUTH, as it tends to disaram any criticism naturally. And a continuous and relentless search, after Truth would by the summum bonum of human life.

Speaking of this conception of the scientific ideal in his famous letter to Charles Kingsley, T. H. Huxley observed, “Sit down before fact as a little child, be prepared to give up every preconceived notion, follow humbly wherever and to whatever abysses Nature leads or you shall learn nothing.” This pursuit of Truth is also the ideal of Hinduism though the means for discovery of physical and spiritual laws must naturally vary but the basic scientific attitude and temperament are identical in both the cases. A scientist tries to understand the ultimate Truth through a series of steps, meticulously analysing each step. But in ancient India sages went straight to the Reality with the help of certain mental paradigms (meditation formulae).

Says Paul Deussen, “That India more than any other country is the land of symbols is owing to the nature of Indian thought, which applied itself to the most abstruse problems before it was even remotely in a position to treat them intelligently.”

The advice of Buddha, one of the greatest of Hindus, to Kalamas, a Kshatriya tribe of Kosaldesh, was also in keeping with this scientific ideal. He said, “Do not accept what I have said to you because it has been so said in the past; do not accept it because it has been handed down by tradition; do not accept it thinking it may be so; do not accept it because it is also in the holy scriptures; do not accept it because it can be proved by inference; do not accept it thinking it is wordly wisdom; do not accept it because it seems to be plausible; do not accept it because it is said by a famous or holy monk; but if you find that it appeals to your sense of discrimination and conscience as being conducive to your benefit and happiness, then accept it and live up to it.”
When stoning to death for apostasy was sought to be defended by heads of many Islamic bodies as being enjoined in the Koran, Gandhiji questioned the morality of the method under any circumstance whatsoever and wrote in a forthright manner:

“Every formula of every religion has, in this age of reason, to submit to the acid test of reason and universal justice if it is to ask for universal assent. Error can claim no exemption even if it can be supported by the scriptures of the world.”

“I would like to say that even the teachings themselves of the Koran cannot be exempt from criticism. Every true scripture only gains by criticism. After all we have no other guide but our reason to tell us what may be regarded as revealed and what may not be. I fully endorse the Maulana’s statement that error is a relative term. But we know as a matter of fact that some things are universally accepted as errors. Death by torture is, I expect, such an error.”

“Everything has to submit to the test of reason. There are undoubtedly things in the world which transcend reason. We do not refuse to bring them on the anvil of reason but they will not come themselves. By their very nature they defy reason. Such is the mystery of the Deity. It is not inconsistent with reason, it is beyond it.”

The above extracts from Gandhiji’s articles truly sum up the attitude of Hinduism to the questions which arise for decision in the application of the criterion of Truth to matters pertaining to public morality and general humanity.

The Hindu classical religious thought is classified under two groups, viz. Shrutis and Smritis including Dharmashastra. Shrutis which include Vedas and Upanishads contain knowledge of ‘Reality As It Is’ which can be verified and is universal in its character. As such it may be characterised as PHILOSOPHIA PERENNIS or Perennial Philosophy. “The Perennial Philosophy is primarily concerned with the one, divine Reality substantial to the manifold world of things and lives and minds. But the nature of this one Reality is such that it cannot be directly and immediately apprehended except by those who have chosen to fulfil certain conditions, making themselves loving, pure in heart, and poor in spirit. Why should this be so? We do not know. It is just one of those facts which we have to accept, whether we like them or not and however implausible and unlikely they may seem. It is only be making physical experiments that we can discover the intimate nature of matter and its potentialities. And it is only by making psychological and moral experiments that we can discover the intimate nature of mind and its potentialities. In the ordinary circumstances of average sensual life these potentialities of the mind remain latent and unmanifested. If we would realize them, we must fulfil certain conditions and obey certain rules, which experience has shown empirically to be valid.”

The eternal Truth may also be explained in another way. “This great Universe is pervaded by the Spirit. The Spirit (Self) is one unmoving; He (It) is swifter than the mind. The senses cannot reach Him (It). He (It) is ever beyond them. Unmoving, He (It) outruns the pursuit by senses. Out of the Spirit (Self) comes the breath that is the life of all things. He (It) moves and He (It) moves not. He (It) is far, and He (It) is near. He (It) is within all, and He (It) is outside all.” (Ishopanishad, 4 and 5).

In other words, the Spirit or the Power that sustains the Universe is immanent, universal and transcendental. But that Spirit which is consciousness raised to infinity, in order to become immanent, must rule and transform the human heart. With Nishkama Karma or desireless action and pure and single-minded devotion, the seeker of Truth can overcome death and with the transcendental knowledge can have direct perception of the Divine Reality and attain immortality. (Ishopanishad, 11 and 14)

Download the full text below in multiple languages of your choice……..

pdf Download The Essence of Hinduism by M.K.Gandhi – English
pdf Download The Essence of Hinduism by M.K.Gandhi – Gujarati
pdf Download The Essence of Hinduism by M.K.Gandhi – Hindi
pdf Download The Essence of Hinduism by M.K.Gandhi – Marathi
pdf Download The Essence of Hinduism by M.K.Gandhi – Tamil
pdf Download The Essence of Hinduism by M.K.Gandhi – Telugu
pdf Download The Essence of Hinduism by M.K.Gandhi – Punjabi
pdf Download The Essence of Hinduism by M.K.Gandhi – Bengali
pdf Download The Essence of Hinduism by M.K.Gandhi – Malayalam


સાર-અમદાવાદ હિંદુ – એમ કરમચંદ ગાંધી

ધ વાચક

હું મારા લખાણો મહેનતું વાચક માટે અને બીજા જેઓ રસ છે માટે કહે છે ગમશે તેમને કે જે હું સુસંગત હોવાના દેખાવા સાથે જરાય સંબંધિત નથી. સત્ય પછીની મારી શોધમાં મેં ઘણા વિચારો છોડી દીધા છે અને ઘણી નવી વસ્તુઓ શીખી છે. હું વૃદ્ધાવસ્થામાં છું, મને કોઈ લાગણી નથી કે મેં આંતરિક વિકાસ કરવાનું બંધ કરી દીધું છે અથવા માંસના વિસર્જન વખતે મારી વૃદ્ધિ અટકી જશે. જેની હું ચિંતા કરું છું તે છે સત્ય, મારા ભગવાનના ક callલનું પાલન કરવાની તત્પરતા, અને તેથી, જ્યારે કોઈને મારા બે લખાણો વચ્ચે કોઈ અસંગતતા લાગે છે, જો તે હજી પણ મારી સેનિટીમાં વિશ્વાસ રાખે છે, તો તે કરશે એક જ વિષય પર પછીના બેને પસંદ કરવા માટે સારી.

એમ કે ગાંધી – હરિજન, 29-4-1933

સંપાદકીય નોંધ

હિંદુ ધર્મ ખ્રિસ્તી અને ઇસ્લામ જેવા અન્ય ધર્મોથી બે રીતે અલગ છે. સૌ પ્રથમ, તે કોઈ કટ્ટરપણામાં વિશ્વાસ કરતું નથી અને સત્યના એકાધિકાર માટે કોઈ પણ વ્યક્તિના વિશિષ્ટ દાવાને નકારી કા ,ે છે, જો કે ખૂબ વિકસિત છે. તે માને છે કેજેવા અનેક માર્ગો દ્વારા સર્વોચ્ચ હોવાનો સંપર્ક કરવામાં આવી શકે છે જ્ Beingાન (જ્ )ાન), ભક્તિ (ભક્તિ), ક્રિયા (કર્મ)અને યોગ (માનસિક નિયંત્રણ). હકીકતમાં, વાસ્તવિક જીવનમાં, કોઈ સાધક દ્વારા પસાર થતો રસ્તો આમાંના બે કે તેથી વધુ શાખાઓનો સંયોજન હોઇ શકે છે, જે તેના સ્વભાવની યોગ્યતા અને વલણ સાથે સુસંગત રીતે વ્યક્તિની પસંદગી પર આધારિત છે. હિન્દુ ધર્મ કોઈ પણ વ્યક્તિ દ્વારા સ્થાપિત નથી; તે કુદરતી રીતે વિકસિત અથવા વિકસિત થયેલ છે, અને તેથી, ભવ્ય રીતે નિર્ધારિત રહે છે. હકીકતમાં, કોઈ અન્ય ધર્મ હોઈ શકે તેવું ચોક્કસપણે વ્યાખ્યાયિત કરી શકાતું નથી. તેમ છતાં, વિદેશી ચિંતક દ્વારા તેનું નીચેનું વર્ણન અન્ય કોઈપણ કરતાં નજીકનું ચિહ્ન છે: હિન્દુવાદ “ભાગ્યે જ કલ્પનાશક્તિ છે પરંતુ આધ્યાત્મિક વિકાસના વિવિધ તબક્કાઓ અને જીવનની વિવિધ પરિસ્થિતિઓને અનુરૂપ માનવીય વર્તનની એક પૂર્વધારણા છે”. આ કાર્યકારી વ્યાખ્યાથી પ્રારંભ કરીએ, ચાલો આ વિષયની થોડી વધુ તપાસ કરીએ.

ખરેખર અર્થ શું છે ધર્મધર્મનો અથવા? મોટે ભાગે કહીએ તો, માનવ જીવનના પવિત્ર અને અસ્થાયી બંને પાસાઓને સંચાલિત કરતો સાર્વત્રિક નૈતિક કાયદોતરીકે ઓળખાય છે ધર્મ. કન્ફ્યુશિયસે સાર્વત્રિક નૈતિક કાયદો કેવી રીતે કાર્યરત છે તે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અને ગહન શબ્દોમાં વર્ણવ્યું છે. તે કહે છે:

“ભગવાનનો વટહુકમ છે જેને આપણે આપણા અસ્તિત્વનો નિયમ કહીએ છીએ. આપણા અસ્તિત્વના કાયદાને પૂર્ણ કરવા જેને આપણે નૈતિક કાયદો કહીએ છીએ. જ્યારે સિસ્ટમમાં ઘટાડો કરવામાં આવે ત્યારે નૈતિક કાયદો આપણે જેને ધર્મ કહીએ છીએ.
“નૈતિક કાયદો એ કાયદો છે, જેના ઓપરેશનથી આપણે આપણા અસ્તિત્વમાંથી છટકી જવા માટે એક પણ ક્ષણ કરી શકતા નથી. એવો કાયદો કે જેનાથી આપણે છટકી જઈએ છીએ તે નૈતિક કાયદો નથી. તેથી જ તે છે કે નૈતિક માણસ ખંતથી જુએ છે. . . તેના ગુપ્ત વિચારો ઉપર.
“જ્યારે આનંદ, ક્રોધ, દુ griefખ અને આનંદ જેવા જુસ્સો જાગતા નથી, ત્યારે તે આપણો સાચો સ્વ અથવા નૈતિક જીવ છે. જ્યારે આ જુસ્સો જાગૃત થાય છે અને દરેકને યોગ્ય પગલા અને ડિગ્રી પ્રાપ્ત થાય છે, ત્યારે તે નૈતિક વ્યવસ્થા છે. આપણું સાચું સ્વ અથવા નૈતિક અસ્તિત્વ એ મહાન અસ્તિત્વ છે અને નૈતિક વ્યવસ્થા એ વિશ્વનો સાર્વત્રિક કાયદો છે.

“જ્યારે સાચા નૈતિક અસ્તિત્વ અને નૈતિક વ્યવસ્થાની અનુભૂતિ થાય છે, ત્યારે બ્રહ્માંડ બ્રહ્માંડ બની જાય છે અને બધી વસ્તુઓનો સંપૂર્ણ વિકાસ અને વિકાસ થાય છે.”
ઉપરનો પ્રશ્ન સંસર્ગથી બહાર આવે છે કે કેવી રીતે એકલા નૈતિક અસ્તિત્વ અને નૈતિક વ્યવસ્થાના એકીકરણથી બ્રહ્માંડમાં સ્વર્ગના રાજ્યની શરૂઆત થઈ શકે છે.

તે નિર્વિવાદ છે કે માનવ કરતાં Powerંચી શક્તિનો કાયદો ઘટનાઓને નિયંત્રિત કરે છે. આપણી પાસે કાયદા અથવા શક્તિની આપણી જુદી જુદી વ્યાખ્યા હોઈ શકે છે. હકીકતમાં, કાયદાની જેટલી વ્યાખ્યાઓ હશે ત્યાં પુરુષો અને સ્ત્રીઓ છે. “પરંતુ તે બધી વ્યાખ્યાઓથી આગળ એક ચોક્કસ સમાનતા હશે જે બેકાબૂ હશે. મૂળ એક છે. ” ગાંધીજી કાયદાનું વર્ણન કરે છે કે “તે અનિશ્ચિત વસ્તુ છે જે આપણે બધા અનુભવીએ છીએ પરંતુ જેને આપણે જાણતા નથી”. જો માનવ જીભ માટે એક શબ્દમાં તે કાયદો અથવા શક્તિનું સંપૂર્ણ વર્ણન આપવાનું શક્ય બને, તો ગાંધીજી તેને સત્ય કહેતા, કેમ કે તે કોઈ પણ ટીકાને કુદરતી રીતે નિarશસ્ત્ર બનાવવાનું વલણ ધરાવે છે. અને સતત અને અવિરત શોધ, સત્ય પછીદ્વારા સર્વાધિકાર બોનમ માનવ જીવનના.

ચાર્લ્સ કિંગ્સલીને તેમના પ્રખ્યાત પત્રમાં વૈજ્ scientificાનિક આદર્શની આ વિભાવના વિશે બોલતા, ટી.એચ. હક્સલીએ અવલોકન કર્યું, “નાના બાળકની જેમ હકીકત પહેલાં બેસો, દરેક પૂર્વધારણા કલ્પના છોડી દેવા માટે તૈયાર રહો, જ્યાં પણ અને ગમે ત્યાં પાગલપણાને નમ્રતાપૂર્વક અનુસરે છે અથવા તમે કંઇ શીખશે નહીં. ” સત્યનો આ ધંધો પણ હિન્દુ ધર્મનો આદર્શ છે, જોકે શારીરિક અને આધ્યાત્મિક કાયદાઓની શોધ માટેના માધ્યમ કુદરતી રીતે અલગ હોવા જોઈએ પરંતુ મૂળ વૈજ્ .ાનિક વલણ અને સ્વભાવ બંને કિસ્સાઓમાં એકસરખા છે. એક વૈજ્ .ાનિક દરેક પગલાનું ધ્યાનપૂર્વક વિશ્લેષણ કરીને, શ્રેણીબદ્ધ પગલાં દ્વારા અંતિમ સત્યને સમજવાનો પ્રયાસ કરે છે. પરંતુ પ્રાચીન ભારતમાં mentalષિ મુનિઓ ચોક્કસ માનસિક દાખલાઓ (ધ્યાનનાં સૂત્રો) ની મદદથી સીધા જ વાસ્તવિકતા તરફ જતા હતા.2 પૌલ ડેઉસ્સેન કહે, “ભારત બીજા કોઈપણ દેશ કરતાં વધુ છે કે પ્રતીકો જમીન ભારતીય વિચારોનો સ્વભાવ, જે સમસ્યાઓ દુર્ગમ મોટાભાગના પોતે લાગુ કારણે છે તે પહેલાં સ્થિતિમાં પણ દૂરસ્થ હતી બુદ્ધિપૂર્વક તેમને સારવાર માટે.”

બુદ્ધ, હિન્દુઓ મહાન એક છે, Kalamas, Kosaldesh એક ક્ષત્રિય કુળ ના સલાહ, આ વૈજ્ઞાનિક આદર્શ ધ્યાનમાં રાખીને પણ હતા. તેણે કહ્યું, “મેં તમને જે કહ્યું છે તે સ્વીકારશો નહીં

કારણ કે તે ભૂતકાળમાં કહેવામાં આવ્યું છે; તેને સ્વીકારશો નહીં કારણ કે તે પરંપરા દ્વારા સોંપાયેલ છે; એવું વિચારીને તેને સ્વીકારશો નહીં; તેને સ્વીકારશો નહીં કારણ કે તે પવિત્ર શાસ્ત્રમાં પણ છે; તેને સ્વીકારશો નહીં કારણ કે તે અનુમાન દ્વારા સાબિત થઈ શકે છે; તે શબ્દશક્તિ છે તે વિચારીને તેને સ્વીકારશો નહીં; તેને સ્વીકારશો નહીં કારણ કે તે બુદ્ધિગમ્ય લાગે છે; તેને સ્વીકારશો નહીં કારણ કે તે કોઈ પ્રખ્યાત અથવા પવિત્ર સાધુ દ્વારા કહેવામાં આવ્યું છે; પરંતુ જો તમને લાગે કે તે તમારા લાભ અને ખુશી માટે અનુકૂળ હોવાના તમારા ભેદભાવ અને અંતરાત્માની ભાવનાને અપીલ કરે છે, તો પછી તેને સ્વીકારો અને તેના પર જીવો. ”

જ્યારે ધર્મત્યાગ માટે પથ્થરમારો કરીને મુસ્લિમોને મુસલમાનોનો મુખ્ય ધર્મગ્રહ આપવામાં આવ્યો હતો તેમ ઘણા ઇસ્લામિક સંસ્થાઓના વડાઓ દ્વારા બચાવ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો, ત્યારે ગાંધીજીએ કોઈપણ સંજોગોમાં પદ્ધતિની નૈતિકતા પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા અને સ્પષ્ટ રીતે લખ્યું હતું:

“દરેક ધર્મના દરેક સૂત્રમાં, આ યુગમાં, જો સાર્વત્રિક સંમતિ માંગવાનું હોય તો, કારણ અને સાર્વત્રિક ન્યાયની એસિડ પરીક્ષણને સબમિટ કરવું. ભૂલ વિશ્વના શાસ્ત્રો દ્વારા સપોર્ટેડ હોય તો પણ છૂટનો દાવો કરી શકશે નહીં. ” (યંગ ઈન્ડિયા, 20-2-1925, પૃષ્ઠ. 74)
“હું એમ કહેવા માંગુ છું કે મુસલમાનોની કુરાનની ઉપદેશો પણ ટીકાથી મુક્તિ આપી શકાતી નથી. દરેક સાચા શાસ્ત્રની માત્ર ટીકાથી લાભ થાય છે. આખરે આપણી પાસે બીજો કોઈ માર્ગદર્શિકા નથી પણ આપણને જણાવવાનું કારણ કે જાહેર કરેલું શું માનવામાં આવી શકે છે અને શું નથી. હુંઆપું છું
મૌલાનાના નિવેદનને પુષ્ટિકે ભૂલ સંબંધિત શબ્દ છે. પરંતુ આપણે એ હકીકત તરીકે જાણીએ છીએ કે કેટલીક વસ્તુઓને વૈશ્વિકરૂપે ભૂલો તરીકે સ્વીકારવામાં આવે છે. હું ત્રાસથી મૃત્યુની અપેક્ષા કરું છું, આવી ભૂલ છે. ” (યંગ ઈન્ડિયા, 5—19-૨25૨,, પૃષ્ઠ. 181)
“દરેક વસ્તુને કારણની કસોટી પર સબમિટ કરવું પડે છે. ત્યાંછે.

નિઃશંકપણે વિશ્વમાં વસ્તુઓ છે કે જે કારણ પાર અમે તેમને કારણસરના પગલે લાવવાનો ઇનકાર કરીશું નહીં પરંતુ તેઓ જાતે આવશે નહીં. તેમના સ્વભાવ દ્વારા તેઓ કારણને અવગણે છે. આવું દેવનું રહસ્ય છે. તે કારણ સાથે અસંગત નથી, તે તેનાથી આગળ છે. ” (યંગ ઈન્ડિયા, ૨-3–3-१-19૨25, પૃષ્ઠ. 110)લેખમાંથીસારાંશ આપે છે.

ગાંધીજીનાઉપરોક્ત અવતરણો, સાર્વજનિક નૈતિકતા અને સામાન્ય બાબતોના સત્યની માપદંડની અરજીના નિર્ણય માટે ઉદ્ભવતા પ્રશ્નોના સાચા અર્થમાં હિન્દુ ધર્મના વલણનોમાનવતા.

હિન્દુ શાસ્ત્રીય ધાર્મિક વિચારને બે જૂથો હેઠળ વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે, જેમ કે. શ્રુતિઓ અને સ્મૃતિઓ સહિત ધર્મશાસ્ત્ર. શ્રુતિઓજ્ contain જેમાં વેદ અને ઉપનિષદનો સમાવેશ થાય છે તેમાં ‘વાસ્તવિકતા જેમ છે તેમ’ નુંાન છે જે ચકાસી શકાય છે અને તેના પાત્રમાં સાર્વત્રિક છે. કારણ કે

pdf Download સાર-અમદાવાદ હિંદુ – એમ કરમચંદ ગાંધી – Gujarati